Ara
Bir kavanoz Aristan balını açtınız… Bir süre sonra yapısının yoğunlaştığını, hafif beyazladığını ve kristaller oluştuğunu fark ettiniz. Çoğu tüketicinin aklına geldiği gibi sizin de içinizden “Balım şekerlendi, yoksa sahte mi?” sorusu geçmiş olabilir. Aslında bu görüntü, balın doğası gereği ortaya çıkan en doğal ve en güven verici değişimdir. Arıların binlerce yıldır ürettiği gerçek bal, glikoz ve fruktoz gibi doğal şekerlerin bir araya geldiği, aşırı doymuş bir çözelti yapısına sahiptir. Zaman ilerledikçe glikoz molekülleri birbirine tutunur ve kristaller oluşturur. USDA ve FAO bu süreci “doğal balın zaman içinde geçirdiği olağan bir fiziksel değişim” olarak tanımlar.(Kaynak: USDA Honey Grades and Standards, 2021; FAO Agricultural Services Bulletin 124) Yani balın donması, bir bozulma değil; doğallığın imzasıdır. Aristan’ın Erciyes eteklerindeki yüksek rakım çiçek florasında üretilen balları, polen ve enzim açısından zengin olduğu için kristalleşme süreci daha belirgin görülür. Bilimsel çalışmalar da poleni bol, işlem görmemiş balların daha hızlı kristalleştiğini doğrular.(Kaynak: Bogdanov, S., Apidologie, 1999) Aslında Anadolu arıcıları bunu yüzlerce yıldır bilir. “Donmayan baldan şüphe et” sözü boşuna söylenmemiştir. Osmanlı tıp metinlerinde bile “tabiatı kuvvetli balın zamanla donar” ifadeleri yer alır.(Kaynak: Şerafeddin Sabuncuoğlu – Cerrahiyyetü’l Haniyye Çeviri Notları) Bugün modern bilim ile geleneksel bilgeliğin buluştuğu yerde duruyoruz:Gerçek bal zamanla kristalleşir.Sahte veya ağır ısıl işlem görmüş bal ise uzun süre sıvı kalır. Peki Aristan balınız donduğunda ne yapmalısınız?Hiçbir kimyasal işlem gerekmez. Kavanozu 40°C’yi geçmeyen ılık suya oturtmanız, kristallerin nazikçe çözünmesini sağlar. Bu yöntem balın vitamin, enzim ve antioksidan değerlerini korur.(Kaynak: Codex Alimentarius Honey Standard, 2001) Aristan’dan Son Söz: Bu Değişime Güvenin Balın donması kusur değil; balın yaşayan bir gıda olduğunun kanıtıdır.Aristan olarak biz, arının yaptığı gibi balı doğallığına dokunmadan sofranıza getiriyoruz.Bu yüzden kavanozda kristaller belirdiğinde bilin ki balınız size sessizce şunu söylüyor: “Ben arının yaptığı gibi, safım.”